Na vele studies over organisatieverandering, change management programma’s en transitiemodellen, is één ding duidelijk: veranderen is voor elke organisatie lastig. En dat komt omdat veranderen voor ons mensen ingewikkeld is. Maar in dit tijdperk van verandering, of verandering van tijdperk, zoals Jan Rotmans dat zo mooi uitdrukt, is een ding zeker; verandering is ‘here to stay’. En is het belangrijk om ons er in te blijven verdiepen en te blijven proberen. Aan de slag, dus!

Onlangs was ik te gast bij een iMove- bijeenkomst van Aegon die speciaal voor geïnteresseerden van buiten het bedrijf werd georganiseerd om te tonen wat deze beweging behelst. Waar ik benieuwd naar was: hoe werkt dat, een ‘beweging van onderop’? Op het hoofdkantoor aan het Aegonplein, ontmoette ik andere externen én initiatiefnemers Etienne Commissaris (manager bij Aegon) en Ellen Kousen (zelfstandig coach, Timelink). Etienne is, los van een vast programma of initiatief van boven, begonnen om zelf verandering in gang te zetten. Hij wilde zijn eigen onbehagen omzetten in daden en hoopte andere collega’s enthousiast te maken om binnen Aegon positieve acties te nemen en zo weer energie in de organisatie terug brengen. Want de energie was bij sommige medewerkers af en toe ver te zoeken, zoals vaak bij organisaties in verandering. Binnen veel bedrijven overheerst negativiteit en het geloof in succesvol veranderen is tanend. En daar wil Etienne wat aan doen onder het motto: if it is to be, it is up to me! Met andere woorden: verbeter de wereld, begin bij jezelf. Het was een geweldige middag, Aegon mag trots zijn op dit fantastische initiatief. Hieronder mijn persoonlijke waarnemingen:

  1. De roep om eenvoud: alle goede bedoelingen ten spijt, mensen in (grote) organisaties lijken steeds meer behoefte te hebben aan de menselijke maat. Geen methode, geen programma, gewoon aardig zijn tegen elkaar. Een vriendelijk gebaar van een collega, af en toe de tijd nemen om een gesprek aan te gaan, je niet verschuilen achter je afdeling, je baas, of regels maar zelf initiatief nemen, verbinding zoeken met collega’s, niet mopperen met of over elkaar maar kijken waar je zelf iets kunt veranderen. Het klinkt te zot voor woorden maar veel organisaties zijn, door hun regulering, politiek en hiërarchische structuren, dit vermogen kwijt geraakt. iMove stimuleert dit, door tijdens de introductie de deelnemers ruimte en het vertrouwen te geven om hun persoonlijke verhaal te vertellen. Effectief door z’n eenvoud, want de verhalen werken verbindend, vooroordelen worden kleiner en compassie groeit.
  2. De behoefte aan positiviteit: Rijn Vogelaar beschrijft mooi in zijn nieuwste boek Negativiteit mania hoe we geconditioneerd zijn om het negatieve te benadrukken en het positieve over het hoofd te zien. Etienne geeft aan dat het voor hem een van de drijfveren was om met iMove te beginnen. Hij wilde iets positiefs neerzetten om te voorkomen dat hij zelf in een negatieve gedachtespiraal zou komen. Herkenbaar voor de (externe) deelnemers van deze middag want allen hebben de ervaring dat de focus op negativiteit in organisaties (nooit goed genoeg, altijd meer, beter en sneller) uitputtend werkt. Een mooie oproep aan iedereen, focus meer op de zaken die goed gaan, geef elkaar wat vaker een compliment en zet samen de schouders onder problemen.
  3. Verandering door de top én onderop: Ik heb respect voor Etienne en zijn iMove initiatief. Gelukkig blijkt hij geen lonely nut en heeft hij voldoende first en second followers, een belangrijke voorwaarde om iets in gang te zetten. Inmiddels hebben 300 mensen binnen Aegon meegedaan en zijn er diverse nieuwe initiatieven uit iMove voortgekomen. Complimenten voor Aegon dat zij hier de ruimte voor geven.

Blijft er wat te wensen over? Ja! De kracht van iMove is dat het drijft op enthousiasme en de intrinsieke motivatie van de deelnemers. Het zou nog mooier zijn als het alle (informele) support van Aegon krijgt, inclusief de top. Want pas als de verbinding door de hele organisatie ontstaat en het besef dat je met elkaar een positieve, verandercultuur kunt creëren wordt een beweging van onderop het beste dat de top van een organisatie kan overkomen. iMove wordt gedragen door mensen die vinden dat verandering nodig is en daar zelf vorm aan willen geven, uit eigen beweging, zonder methodes of programma’s. In potentie een krachtig initiatief. Maar daarin schuilt ook een gevaar. Omdat iMove geen officieel programma is, blijft het beperkt tot degenen die er (toevallig) mee in aanraking komen. Ondertussen worden er nieuwe, organisatiebrede veranderprogramma’s gestart. Steven en Wouter ten Have e.a. hebben verandermanagement wetenschappelijk onder de loep genomen en beschreven in Reconsidering Change Management (2017). Zij concluderen dat er niet één succesvolle weg naar verandering is maar betrokken leiderschap, zowel van top-als middelmanagement is beslist een belangrijke voorwaarde. Aan de slag, dus!

 

Geen reacties meer mogelijk.